SA国际传

Read this page in English.

Ane pase, vyolans gang touye plis pase 5000 moun ann Ayiti. Sa gen k猫k ane depi peyi a nan yon kriz politik. Epi Ayisyen nan peyi Etazini ki gen yon pye isit yon pye ann Ayiti, sitiyasyon an pa estab nan tou de peyi yo.

Pou moun konprann istwa sa a pi byen, twa estasyon radyo piblik nan twa vil ki gen plis Ayisyen nan peyi Etazini: GBH and The World nan Boston, WNYC nan New York City, ak SA国际传谋 nan Miami 鈥� ap mete t猫t ansanm pou yo ouv猫 liy telef貌n yo pou tande sa Ayisyen k ap koute estasyon sa yo gen pou yo di. Se Brian Lehrer (WNYC) ki pral anime pwogram sa a ansanm ak Saraya Wintersmith (GBH News) ak Tim Padgett (SA国际传谋). Emisyon espesyal 90 minit sa a, 鈥淎YITI SOU LIY LAN.鈥� ap an dir猫k sou tou le twa estasyon radyo yo.

Emisyon espesyal sa a ap gen esperyans p猫son猫l odit猫 ki rete nan kominote sa yo, pandan y ap pataje relasyon yo ak Ayiti ak jan sitiyasyon an ye kounye a epi yo va pale de sitiyasyon imigran ak refijye ap viv isit nan peyi Etazini.

Animat猫 pwogram nan yo ap resevwa envite espesyal sa yo nan emisyon an:

• Widlore Merancourt, jounalis epi edit猫 anch猫f AyiboPost
• Jacqueline Charles, jounalis nan Miami Herald li te youn nan finalis pou prim Pulitzer Prize pou rep貌taj li te f猫 apre tranblemannt猫 2010 Ayiti a
• Dr. Geralde Gabeau, direkt猫 egzekitif Immigrant Family Services Institute
• Rep. Sheila Cherfilus McCormick (D-FL), ko-dirijan House Haiti Caucus epi se s猫l Ayisyen Ameriken ki nan Kongr猫 a kounye a

Speaker: [00:00:00] Depi nan GBH, Boston, WNYC, New York, ak SA国际传谋 nan Miami, se emisyon Haiti on the line. Soti tan lesklavaj ak kolonizasyon pase nan tranblemannt猫 ak manifestasyon, pa gen anpil p猫p ki soufri tankou p猫p ayisyen. Kounye a, se vyolans gang lakay nou ak move tretman imigran nan peyi Etazini, kote Prezidan Trump, k貌m anpil nan nou deja konnen, f猫k anile TPS pou 500, 000 imigran ayisyen.

Apil Ayisyen vanyan ki pasipala ap mande t猫t yo sa pou yo f猫. Asw猫 a twa estasyon radyo piblik met t猫t ansanm pou yo pale ak k猫k moun nou envite epi pou nou ouv猫 liy telef貌n yo bay piblik la pou nou kab koute istwa Ayiti ak istwa Ameriken-Ayisyen kounye a nan bouch k猫k nan nou. Pr猫ske mwatye yon milyon Ayisyen.

Plis pase mwatye Ayisyen [00:01:00] k ap viv nan peyi Etazini rete Boston, New York, ak Miami. E si w ap koute radyo a nan peyi Etazini, epi ou gen zanmi ak fanmi ki rete ann Ayiti, di yo koute emisyon sa a tou. Emisyon sa a ap pase an dir猫k pandan pwochen 90 minit yo. Epi yo kab koute sou ent猫n猫t nan adr猫s sa @.

Pou koute sou ent猫n猫t an dir猫k, al sou sit sa a: . Epi telefone nan nimewo sa a si w vle poze yon kesyon oswa f猫 yon k貌mant猫: 8 4 4 7 4 5 talk. Make nimewo a. N ap kontinye repete nimewo a pandan emisyon an: 8 4 4 7 4 5 8 2 5 5 8 4 4 7 4 5 Talk. Pase mesaj la bay l貌t odit猫 ki Ayisyen ak sa ki pa Ayisyen. Kouman kriz politik yo ak kriz gang yo ann Ayiti afekte ou p猫son猫lman oswa l貌t moun ou konnen?

Ki w貌l peyi Etazini oswa Ameriken-Ayisyen jwe nan kriz sa a ann Ayiti, si pou yo ta jwe yon w貌l? Ki sa w pral f猫 si Trump ap sispann dwa ou pou w rete isit [00:02:00] nan Pwogram pwoteksyon tanpor猫? Epi di nou tou, Ki sa medya yo manke nan rep貌taj yo? Toutbon, di nou sa nou rate? Ki sa medya pa f猫 rep貌taj sou li ou ta vle nou pale de li kounye a?

N ap envite ou telefone 844 745 TALK. Sa se Haiti on the Line, epi mwen rele Brian Lehrer depi New York. Saraya

Speaker 2: Wintersmith nan Boston. Nou gen k猫k gran envite ki pare pou pale av猫 nou asw猫 a. Jounalis korespondan pou jounal Miami Herald, Jacqueline Charles, ap la av猫 nou tou. Nou pral pale tou ak yon manm Kongr猫 Ameriken an ki te f猫t ann Ayiti, Madam Sheila Sheila Cherfilus-McCormick epi nou gen Dokt猫 Gerald Gabeau. L ap travay nan Immigrant Family Services Institute ki nan Boston, se yon 貌ganizasyon k ap ede Ayisyen tabli yo nan peyi Etazini. Met sou sa, nou gen Widlore M茅rancourt, edit猫 an ch猫f AyiboPost yon gwoup endepandan ki bay nouv猫l, ki gen biwo prensipal yo nan Port au Prince. Nou pral akeyi li tal猫 kon sa, men anvan sa nou pral rejwenn k貌l猫g nou Tim Paget ki nan Miami.

Alo, Tim. Alo, Saraiya. Alo, Brian.

Speaker: Alo, Tim. Tim, dapre sa m tande, e se pral yon bon bagay [00:03:00] pou edit猫 nou yo paske m tande ou prepare yon ti rezime pou odit猫 ki pa suiv nouv猫l Ayiti nan d猫nye ane ki sot pase yo. Ki l猫 ou te k貌manse prepare bagay sa a?

Speaker 3: Bon, gen anpil moman nou te ka chwazi k貌m yon pwen depa pou nou bay yon rezime sou moman sa a ann Ayiti kounye a, men nou k貌manse ak tranblemannt猫 2010 la, ki deklannche tout yon seri degrenngolad katastwofik nan peyi a epi peyi a poko janm kab reprann li depi l猫 sa a. Epi tou, istwa a pa t ap konpl猫 san nouv猫l semenn pase a kote Prezidan Trump anile TPS pou plizy猫 sant猫n mil imigran ki vin ch猫che refij nan peyi Etazini

Speaker: M猫si, Tim. Mezanmi men istwa a. Li dire apepr猫 3 minit.

Speaker 3: Kenz an de sa, bagay yo te k貌manse chanje ann Ayiti.

Speaker 4:

Speaker 3: Peyi sa a nan karayib la te toujou peyi ki pi p貌v nan emisf猫 a, men te gen yon fy猫te menm jan ak dlo Ayiti sa a, Lakay, djaz ayisyen Tabou Combo te anrejistre pandan deseni sa a [00:04:00] .

Pwofes猫 sikoloji nan Iniv猫site Miami, Marie Guerda Nicolas, yon moun ki f猫t Ayiti, te f猫 sonje santiman optimis sa a.

Speaker 5: Nou te gen plis estabilite nan sitiyasyon politik la. Sou plan ekonomik, peyi a te esp貌te plis machandiz, yo te bati plis enfrastrikti. Nou te sou bon wout.

Speaker 3: Epi, 12 janvye 2010, yon gwo tranblemannt猫 kraze tout sa.

Tranblemannt猫 a touye apepr猫 200, 000 moun epi sa te kreye yon deblozay politik ak ekonomik. Malerezman, kominote ent猫nasyonal la anpil fwa f猫 bagay yo vin pi mal. Paregzanp, gwoup s貌lda Nasyonzini an, MINUSTAH, ki te vin met lap猫 nan peyi a, pote yon epidemi kolera nan peyi a.

Speaker 6: Yo te bay l貌t antite ki pa nan peyi a responsablite pou ban nou sekirite.

Speaker 3: Christensen Janty f猫t ann Ayiti, li te retounen Ayiti nan kapital P貌toprens, sa gen 10 an pou l al ede kreye k猫k nouvo biznis yo te bezwen anpil.

Janty di l猫 Minustah kite Ayiti an 2017, li kite [00:05:00] yon nouvo espas vid nan af猫 sekirite anndan peyi a. Anpil moun nan elit politik la s猫vi ak gang pa yo pou kontwole espas sa yo.

Speaker 6: L猫 w mete zam nan men moun k ap kom猫t vyolans nan fason sa a, se tankou yon b猫t sovaj ou t ap bay manje ki kite kal貌j li.

Speaker 3: Kou ki touye koukou a se asasina Prezidan Jovenel Moise m猫sen猫 touye nan mwa jiy猫 2021.

Apre sa, vyolans gang yo vin si t猫lman gaye se ch猫f gang sa yo ki la k貌m dirijan kounye a.

Speaker 6: Epi men nou kounye a nan yon sosyete ki ap猫n ap fonksyone paske gang kontwole plis pase 80% vil nan vil P貌toprens.

Speaker 3: Epi y ap kontwole r猫s ekonomi an tou. Nasyonzini di ane pase gang touye 5, 600 moun, ak yon bann kidnapin, yo f猫 kadejak sou moun, epi yo v貌l猫 kamyon manje, gaz, ak medikaman.

Majorite gwo zam fann fwa yo genyen se nan peyi Etazini yo soti. Yon misyon miltinasyonal ki vin pou ede lapolis ann Ayiti sanble yo pa kab f猫 fas ak gang yo, kote ane pase gang sa yo atake ayewop貌 P貌toprens lan epi yo f猫men l pou plizy猫 mwa.

[00:06:00] Gen plis pase yon milyon Ayisyen ki kite kay yo ak貌z vyolans oubyen ki ret nan lari epi sa kreye yon pwobl猫m imigrasyon pou Ayisyen ki rete isit nan peyi Etazini. Malgre sa, Ayisyen tankou Jeanty ak Gepsie Metelus, yo ap dirije yon 貌ganizasyon ki rele Sant La nan North Miami, raple nou istwa peyi sa a, se istwa yon peyi ki leve gwo defi deja.

Speaker 7: Nou gade sou istwa nou k貌m premye peyi ki f猫 revolisyon kont lesklavaj ki reyisi, flanbo diyite sa a, mwen kenbe l k貌m eritaj. Alafen, nou pral w猫 chanjman ann Ayiti.

Speaker 3: Ayiti va bezwen rezistans sa a plis pase anvan pou l retounen sou bon wout. Non mwen se Tim Padgett nan Miami.

Speaker: M猫si, Tim. Yon l貌t fwa ank貌, n ap envite tout moun k ap koute ki gen yon koneksyon ak Ayiti pou yo vin pran pa nan konv猫sasyon sa a. Nimewo telef貌n nou se 844 745 TALK. Se 844 745 8255. Kouman sitiyasyon gang yo ak sitiyasyon politik la [00:07:00] afekte ou p猫son猫lman oswa yon moun ou konnen? E oumenm ak fanmi ou ki kote ou gad ak desizyon Prezidan Trump pran pou l sispann Pwoteksyon tanpor猫 nan peyi Etazini? E ki sa ou panse medya yo manke nan rep貌taj y ap f猫 yo? Telefone 844 745 TALK, pou moun k ap koute sou Flatbush, Brooklyn, oubyen nan Little Haiti nan Miami, oswa Boston, oubyen Western Massachusetts sou NAPM.

Speaker 2: E pandan n ap 貌ganize ap猫l ou yo, nou pral pale kounye a ak Widlore M茅rancourt, Edit猫 anch猫f AyiboPost, yon jounal endepandan ki gen biwo santral li nan P貌toprens.

Li abite p貌toprens, men li... Alo Widlore nou byen kontan resevwa ou la a.

Speaker: M猫si. Widlore, se Brian k ap pale la a. N ap gade k猫k tit nan atik ou yo ki par猫t nan jounal Washington Post kote ou f猫 rep貌taj tou, pet猫t gen k猫k nan odit猫 nou yo ki deja konn sa, bondye papa m, an desanm gang masakre yon bann granmoun.

Biwo Wo Komisyon Nasyonzini ki okipe af猫 Dwa Zim猫n deklare gang yo touye omwen 184 moun [00:08:00], plis pase 120 ladan yo te gen plis pase 60 an. Dapre sa mwen konprann kounye a chif la monte a 200. Dapre deklarasyon Nasyonzini, nan mwa okt貌b, omwen 70 mouri nan atak gang ann Ayiti. Nan mwa septanm, pandan Ayisyen ap kouri kite kapital la, moun k貌manse p猫 pou gang pa suiv yo.

脠ske ka byen rapid enf貌me odit猫 nou yo ki kab pa suiv nouv猫l ki soti ann Ayiti? Ki sa kondisyon yo ye nan peyi a ki f猫 nou gen kalite gran tit istwa sa yo?

Speaker 8: Bon, kanta pou move nouv猫l, nou pa manke sa, l猫 se de Ayiti w ap pale. Mwen panse si pou m ta bay yon rezime tou kout sou sa k ap pase ann Ayiti, jan m kite ayiti de twa semenn de sa, se yon bon kote pou m ta k貌manse.

Bon, sa pran m apepr猫 3 jou, pou m kite kapital la nan premye semenn fevriye a pou m te al Kalif貌ni pou m al asiste k猫k konferans. Bon, wout prensipal moun s猫vi [00:09:00] pou yo antre soti nan P貌toprens, tout sou kontw貌l gang. Gang kontwole wout n貌 a, gang kontwole wout sid la, se menm wout sa a ki mennen nan depatman Grandans ak depatman Nip. D猫nye wout plizy猫 sant猫n mil moun ap itilize kounye pou pote pwovizyon ak machandiz antre soti nan P貌toprens, se pa menm yon wout tout bon. Wout la pa menm asfalte, se yon wout ki pase Jakm猫l nan Sidw猫s Ayiti.

Men kounye a gang k貌manse atake wout sa a. Epi ou konnen tanzantan y ap eseye kontwole wout sa a. Mwen kite dimanch, jou apre a, gangst猫 yo te f猫 atak yo, yo touye plizy猫 douz猫n moun. Sa a se yon sitiyasyon ki grav anpil [00:10:00], jodi a yon moun pa kab viv nan P貌toprens san w pa w猫 yon kadav at猫 nan lari chak jou. Y ap touye jounalis chak jounalis regily猫man pout猫t travay y ap f猫.

Ane pase pi gwo lid猫 gang nan, sa ki pwobableman pi popil猫 ann Ayiti a menase lavi mwen pout猫t yon rep貌taj mwen te f猫. Pou sitwayen n貌mal, moun n貌mal, se yon sitiyasyon ki difisil anpil paske, mache yo pa ka fonksyone yon fason ki n貌mal. Majorite lopital f猫men.

Mwens pase 20 pou san lopital ki nan kapital la pa p mache n貌mal. Mwatye peyi a pa jwenn ase manje pou yo manje. Met sou sa, ou gen yon sitiyasyon politik kote k猫k lid猫 ap f猫 teyat [00:11:00]yo nan yon py猫s teyat paske yo pa f猫 okenn ef猫 ni sou af猫 sekirite a ni sou kriz imanit猫 p猫p Ayisyen an ap f猫 fas av猫 l la.

Speaker: An menm tan tou, mwen pa vle nou rate pati sa a, tout admirasyon nan lemonn pou kouraj ou oblije genyen kounye a nan travay ou k貌m jounalis epi pou l貌t jounalis k ap travay av猫 w epi ak l貌t 貌ganizasyon nouv猫l. Men an menm tan tou, mwen konnen ou vle moun tande jan anpil l貌t Ayisyen gen rezistans.

Dokt猫, pwofes猫, moun k ap ouv猫 nouvo biznis malgre tout sa k ap pase yo. Nan sa ou te f猫k ap di nou la a, ou tap pale de atis pent k ap f猫 espozisyon travay yo toupatou nan lemon. Ki sa ou ta renmen di odit猫 ki isit nan peyi Etazini, ki kab ap tande pale de Ayisyen ki viktim oswa de moun ki nan gang?

Speaker 8: Wi, mwen toujou di jan sa enp貌tan anpil, nan ka Ayiti pou pale de tout asp猫 Ayiti [00:12:00] pou pale de imanite ayisyen.

Bon, pwobl猫m ak nouv猫l sou Ayiti, bonbadman nouv猫l sou Ayiti, se sa Chimamanda Ngozi Adichie ekriven Nijeryen an rele, danje yon s猫l kalite istwa a. Pandan anpil ane, n ap pale de Ayiti, sou sij猫 koripsyon, ak katastw貌f. Se vre bagay sa yo egziste, e f貌 nou pale de yo, men an menm tan tou, nou gen aktivite atis ayisyen ap mennen, k ap mache, ki gen anpil kreyativite.

Gen ekriven, ki soti Ayiti, k ap prezante 猫v yo toupatou nan peyi Etazini epi nan peyi ann Ew貌p. Centre d鈥� Art ki ann Ayiti, ap selebre 18猫m aniv猫s猫 yo ane sa a. Epi gen atis pent ki resevwa ans猫yman la. Genyen ki travay la epi pafwa yo vann travay yo tou [00:13:00] toupatou nan lemonn. Literati Ayisy猫n nan b猫l epi yo rekon猫t li toupatou sou lat猫 a.

An menm tan tou, si w al Ayiti jodi a 鈥�. Um鈥�Apre tranblemannt猫 a an 2010, anpil nan moun ou te w猫 nan lari a, nou te rele yo envazyon moun ki te gen konpasyon yo, se te etranje yo te ye. Men jodi a, majorite moun k ap ede moun, majorite dokt猫 yo, tout kote ou pase se Ayisyen k ap ede Ayisyen par猫y yo.

Jan ou di sa a, se dokt猫 Ayisyen, men tou se pwofes猫 Ayisyen. Se yon pak猫t pwofesyon猫l. Anpil ladan yo chwazi pou yo f猫 sa, pou yo pati al ede peyi yo. Epi kounye nou w猫 k猫k l貌t tandans [00:14:00] esp猫 yo di ki yon bon bagay. Paregzanp anpil pwofesyon猫l ki te abite p貌toprens ap kite, se pa peyi a non y ap kite.

Y ap kite kapital la pou y al rete Okap oubyen yo al Okay nan sid. E ou konnen si bagay sa yo kontinye f猫t, sa ap ede desantralize peyi a.

Speaker: Ann pran premye ap猫l la. Men Jesse. Jesse, ou nan l猫 sou emisyon Haiti On The Line.

M猫si pou ap猫l ou.

Speaker 9: Wi. Mwen se yon odit猫 k ap koute lontan, mwen se moun Brooklyn. Men k貌mant猫 m vle f猫 a, l猫 m te tande anons pou pwogram sa a, kesyon ou te poze a te enterese m anpil. Mwen kw猫 kesyon an se te, ki sa Ameriken pa konnen de Ayisyen.

Pou mwen menm, youn nan bagay yo pa konnen Ayisyen vle retounen ann Ayiti. [00:15:00] Anvan af猫 gang sa a ak tout vyolans sa yo Ayiti se te yon peyi pezib. Ayiti se yon peyi ki kalm. Ayiti se peyi ki poze, yon kote ki rilaks. E se pou sa nan ane 70 yo anpil moun te konn al la pou lindemy猫l yo.

San vyolans lan, se yon kote ki byen rilaks. Paregzanp paran mwen te rete nan peyi Etazini pandan 50 an, yo vin sitwayen ameriken, yo travay nan peyi Etazini. L猫 yo pran retr猫t yo, yo retounen ann Ayiti, yo bati kay pa yo, epi yo pase 6 mwa s猫lman ladan anvan gang yo pran kay la epi pran kontw貌l tout katye a.

Yo te oblije sove ak rad ki te sou yo s猫lman. Epi kounye a yo retounen nan peyi Etazini, men y ap kriye chak jou, y ap panse chak jou kouman yo vle retounen lakay yo. Yo vle al Ayiti. Manman pwobl猫m lan, dapre mwen, se kesyon zam nan. Si Etazini te vle ede Ayiti toutbon, yo ta sispann zam antre nan peyi a epi sa t ap vr猫man ede sitiyasyon vin n貌mal

[00:16:00] Wi,

Speaker: sa nan istwa a tou jan lwa liberal nou yo kontribiye nan esp貌tasyon gwo zam fan fwa gang yo rive genyen yo. Yo f猫 bon jan rep貌taj sou sa deja. M猫si anpil Jesse. Epi, mwen byen kontan ou telefone pou w pale de santiman pozitif moun genyen pou yo tounen ann Ayitit paske mwen panse anpil fwa sa nou tande nan peyi Etazini se kesyon moun ki pa vle yo voye yo tounen.

Saraya.

Speaker 2: Mwen byen kontan Jessy vin pale de kesyon gang ki anpeche moun tounen ann Ayiti l猫 yo vle. Widlor, ou di nou pou n konprann pwobl猫m gang nan, nou ka oblije rale yon bak pou w eseye konprann jan Etazini te enstale yon prezidan apre tranblemannt猫 2010 la. Pale nou de prezidan sa a, 猫ske administrasyon Obama a gen okenn ide ki moun li te ye toutbon?

Speaker 8: Bon, mwen sisp猫k ou dwe ap pale de eleksyon ki te f猫t tousuit apre tranblemannt猫 a. Mwen panse, [00:17:00] se te yon eleksyon ki te enp貌tan anpil paske dapre dosye nou genyen kounye a Etazini te mete anpil presyon sou otorite Ayisyen yo pou yo mete Michel Martelly nan dezy猫m tou eleksyon sa yo. Li pa t ap la si se pa t pou tout presyon sa yo peyi Etazini te mete sou otorite Ayisyen yo pou yo mete Michel Martelly nan dezy猫m tou eleksyon sa yo. Li pa t ap la, si se pa t pou presyon gouv猫nman etranje yo, sitou peyi Etazini. Epi, k猫k ane de sa, Nasyonzini pibliye yon rap貌 ki esplike kouman Michel Martelly, l猫 li te sou pouvwa a, s猫vi ak gang yo nan enter猫 p猫son猫l li.

Nan d猫nye twa a kat ane yo, Etazini ak Kanada sanksyone plis pase 30 ofisy猫l ayisyen. N ap pale de ansyen prezidan Michel Martelly. Yo te sanksyone li pout猫t li te gen relasyon ak moun ki t ap f猫 trafik dw貌g, n ap pale tou de Premye minis ki te la nan ep貌k sa a tou, Mesye Laurent Lamotte,

[00:18:00] an anpil l貌t gran lid猫 nan af猫 biznis ann Ayiti. Mwen panse sa a se yon pwen enp貌tan l猫 w ap ch猫che konprann pwobl猫m gang ann Ayti a. Nan d猫nye 10 an ki sot pase yo, k猫k lid猫 nan af猫 biznis ak k猫k politisyen, s猫vi ak j猫n ki nan katye popil猫 yo ak sa ki nan sitiyasyon difisil pou yo vanse k貌z pa yo.

Apre yon s猫ten tan, fenom猫n gang nan miltipliye rapid pou l vin tounen sa l ye jodi a. Epi anpil Ameriken鈥�e mwen panse tou pwen yo f猫 sou kesyon zam yo se yon pwen ki enp貌tan anpil. Nou gen plizy猫 rap貌 ki soti nan minist猫 lajistis ki di, majorite zam ki ann Ayiti鈥�.

Speaker: Mizik la k貌manse, f貌 n pran yon ti p貌z.

N ap retounen sou pwen sa a l猫 nou kontinye. Sa se emisyon 鈥淗aiti on the line鈥� (Ayiti an liy). Rete la av猫 nou.[00:19:00] [00:20:00]

Nou byen kontan ou la av猫 nou nan emisyon 鈥淗aiti on the line鈥� (Ayiti an liy). Mwen rele Brian Lehrer mwen sou estasyon radyo WNYC, New York Public Radio sou G. B. H. Boston, epi ak Paget sou SA国际传谋 nan Miami.

Speaker 2: Si w f猫k kapte emisyon, nou av猫k Widlore Marincor, li se edit猫 anch猫f jounal krey貌l Aibo Post, se aibopost.net si ou vle tcheke li.

Speaker: Epi n ap pran ap猫l, kesyon, k貌mant猫, istwa, telefone 844 745 TALK.

Widlore, 猫ske w vle fin reponn kesyon ou t ap reponn anvan nou te pran p貌z la?

Speaker 8: Wi, mwen t ap di anpil Ameriken pa rann yo kont jan politik Ameriken lak貌z sa k ap pase jodi a ann Ayiti. Mwen t ap pale de pwobl猫m zam nan. [00:21:00] Nou gen rap貌, nouvo rap貌 ki soti nan biwo kontw貌l gouv猫nman an ki esplike kouman majorite zam yo ranmase nan zak Vyolans ann Ayiti se nan peyi Etazini yo soti.

Nou gen plizy猫 rap貌 ki soti nan A.T. F, yon biwo nan Depatman Lajistis nan peyi Etazini ki esplike ane apre ane majorite zam ki lak貌z deblozay, f猫men biznis, f猫men lopital ann Ayiti se nan peyi Etazini yo soti. Sa se premye pwen an.

Dezy猫m pwen an se politik peyi Etazini pou Ayiti, politik ofisy猫l peyi Etazini pou Ayiti nan kesyon moun yo kolabore av猫 yo, moun yo ankouraje epi pafwa moun yo ede met sou pouvwa kab f猫 ef猫 ki negatif anpil sou sosyete Ayisyen an.

Speaker 2: Widlore mwen vle poze w kesyon sa a [00:22:00] nou t ap pale de konplisite Etazini nan sitiyasyon k ap pase ann Ayiti kounye a, men ann sipoze se pa f貌t Etazini s猫lman. Ki jan ou w猫 responsablite pou retabli yon l貌d politik n貌mal, nan peyi a? 脠ske se f貌t Etazini s猫l? 脠ske se f貌t Etazini tou? 脠ske se Ayiti?

Speaker 8: Bon, si w ap gade bagay yo an gwo, mwen panse nenp貌t moun ki konprann istwa Ayiti kapab w猫 lid猫 lokal yo gen responsablite pa yo, nan sa k ap pase ann Ayiti a. Epi ou konnen, pandan plizy猫 fwa nan istwa nou, k猫k lid猫 deside f猫 k猫k bagay epi asepte s猫ten pwopozisyon ak l貌d paske yo te panse yo pa t gen chwa.

E pafwa paske yo konwonpi, [00:23:00] koripsyon se yon gwo pati epi koripsyon se youn nan gwo bagay k ap pase ann Ayiti. Tal猫 a mwen te mansyone jan apepr猫 30 ofisy猫l gouv猫nman ak lid猫 biznis Ayisyen te anba sanksyon isit nan peyi Etazini ak nan Kanada nan ane ki sot pase yo. Sa montre moun yo chwazi yo鈥�epi dif猫t aksyon sa a pa t etone oken ayisyen. Men pou jan moun gran renome sa yo, k猫k nan sa ki pi rich nan peyi a, epi anpil fwa ak l貌t moun ki nan rejyon an sou lis sa a, yo sou lis sa a toujou. Sa montre nivo kriminalite moun sa yo ak nivo koripsyon elit Ayisyen an ak k猫k politisyen mele ladan yo.

An menm tan tou f貌 nou gade bagay yo alont猫m, Ayiti endepandan an 1804, the [00:24:00] an 1825, Lafrans egzije Ayiti peye yon d猫t, yon ranson pou rekon猫t endepandans Ayiti. Jounal The New York Times pibliye yon seri atik ki montre kouman Ayiti te ka nan menm pwen ekonomik ak tout l貌t peyi nan rejyon an dapre estimasyon k猫k ekonomis yo te kontakte鈥︹��, men se plizy猫 bilyon dola plis pase 21 bilyon dola si ou s猫vi ak estimasyon ki pa pran tout bagay an konsiderasyon, se val猫 lajan peyi a p猫di nan peye d猫t sa a. Sa te f猫 yon gwo ef猫 sou avni ekonomik peyi a. Okipasyon amerik猫n nan ak diktati Divalye a epi dif猫t plizy猫 administrasyon ameriken te kolabore ak [00:25:00] diktati a. Sa a se yon istwa ki long, ou pa kab konprann li鈥� ou pa kab konprann Ayiti jodi a san w pa voye je gade sa elit la ap f猫, sa moun k ap kontwole ekonomi peyi a ap f猫. Men f貌 w gade tout jan peyi etranje yo pran pa nan zak sa yo pandan k猫k tan.

Speaker:

Speaker 8: M猫si Widlore,

Speaker: pou tout istwa sa a ou ban nou an soti depi 1804 ak ranson an ak tout l貌t bagay.

M ap pran pwochen ap猫l la se Vanya Andre, se edit猫 anch猫f Haitian Times, li te di nou li t ap rele nou. Vanya, nou byen kontan ou rele nou. Alo, nou byen kontan ou la a nan emisyon Haiti on the Line.

Speaker 10: M猫si pout猫t nou resevwa mwen.

Speaker: Ki sa ou ta vle ajoute?

Speaker 10: Bon sa m panse ki [00:26:00] pou nou konprann tou se esperyans moun ki nan dyaspora a kouman sa k ap pase ann Ayiti yo afekte yo anpil.

N ap f猫 rep貌taj sou nouv猫l sa yo depi plis pase 20 an kote n ap mete limy猫 sou nouv猫l sa yo pou piblik ameriken an. Epi menm pou mwen, sa poko gen 2 semen, malgre n ap f猫t tout rep貌taj sa yo sou sa k ap pase ann Ayiti chak jou, se l猫 sa a mwen w猫 jan sa afekte nou p猫son猫lman. Papa m mouri mwa pase a ann Ayiti,

Epi ak貌z vyolans k ap pase ann Ayiti a, ak貌z restriksyon sou avyon k ap vole al nan kapital la, nou pa t menm kab al Ayiti pou nou antere li. Nou pa t menm ka f猫 k貌 a rantre isit Etazini. Sa mwen vle pou moun k ap koute yo konprann se reflechi sou sitiyasyon kon sa.

Sa k ap pase ann Ayiti aji sou nou anpil, pa ann Ayiti s猫lman, men nan diaspora a tou ki laj anpil [00:27:00] isit Etazini ak Kanada epi ki toupatou sou lat猫 a. Menm jan da odit猫 ki te rele anvan an t ap di gen anpil nan nou ki vle tounen Ayiti. Epi vle gen yon koneksyon ak Ayiti menm si yo pa t f猫t nan peyi a. Men n ap gade yon sitiyasyon kote y ap anpeche nou pote kole ak yon peyi kote nou vle angaje nou nan sa k ap pase nan peyi a a yon nivo p猫son猫l ki apwofondi.

Speaker: Vanya, m猫si anpil pou ap猫l ou epi pou lide ou pataje av猫 nou. Sa gen lontan depi m ap w猫 jounal Haitian times la. Se yon jounal ki gen anpil val猫. M猫si anpil pou patisipasyon ou nan yon pati nan pwogram nan. Mwen vle pale ank貌 ak twazy猫m ko-animat猫 emisyon sa a. Depi nan WLRN Miami, se Tim Paget. Se li menm ki edit猫 pwogram America nan estasyon radyo li a se yon pwogram ki kouvri Ameriklatin, Karayib la, ak relasyon yo ak Sid Florid.

Alo ank貌, Tim.

Speaker 3: Alo, Brian. Se te yon bon bagay pou n ap tande ou ak Soraya ak WIDLOR ak odit猫 yo k ap pale de sa k ap pase ann Ayiti jiskaprezan.

Speaker: Men byen kontan. Epi m ap raple tout moun k ap koute, n ap envite w vin pran pa nan konv猫sasyon sa a 844 [00:28:00] 745 TALK, kit ou nan Miami Dade County oubyen Florida, kit w ap pran bon fredi nan Cape Cod, oswa ou nan z貌n la New York.

Tim, dapre sa m tande ou gen yon k貌l猫g ansanm av猫 ou?

Speaker 3: Wi Brian, yon k貌l猫g espesyal ki la nan SA国际传谋 nan Miami, se Jacqueline Charles. Li gen lontan l ap travay nan Miami Herald kote li te yon finalis pou prim Pulitzer Prize pou rep貌taj li f猫 sou Ayiti ak peyi ki pale Angle nan Karayib la.

Se youn nan mey猫 korespondan nan peyi Etazini k ap f猫 rep貌taj sou Ayiti kounye a.

Speaker: Jackie, n ap akeyi w nan pwogram nan.

Speaker 11: M猫si pout猫t nou envite mwen.

Speaker: Bon, ou konnen, administrasyon Trump lan ap di nou tout gen sekirite pou 500 mil Ayisyen ki rete nan peyi Etazini pou yo retounen Ayiti l猫 prezidan an ap sispann TPS yo, pandan ete a, malgre rep貌taj ou f猫 sou gang vyolan ki nan peyi a kounye a.

Nan ki pwen paw貌l prezidan an di yo se vre oubyen se pa vre?

Speaker 11: Bon kesyon nou tout ap poze t猫t nou se si men dwat la konnen sa men goch la ap f猫. Se yon paw貌l ki sanble yon paw貌l moun abitye di, men l猫 w ap kalkile [00:29:00] 2 semenn de sa anvan yo te pran desizyon sa a semenn pase a ou te gen Sekret猫 d Eta a Marco Rubio ki te al an vizit an Dominikani ki sou menm il ak Ayiti, Ispanyola, epi vizit sa se te kons猫nan Ayiti vizit la pa t gen anpil rap貌 ak Repiblik Dominik猫n.

Sa m vle di, pandan vizit li nan peyi a, kou l desann avyon an yo te poze l yon kesyon kons猫nan Ayiti. Jou maten sa a, li telefone Prezidan Kenya a Routo kote yo diskite Misyon miltinasyonal pou sip貌 sekirite Kenya ap dirije a. Yo te yon ti jan fache ak貌z yon rep貌taj mwen te f猫 ak k猫k l貌t rep貌taj sou enf貌masyon kote peyi Etazini, administrasyon Trump lan te frennen yon kontribisyon 15 Milyon dola kach peyi Etazini ta pral mete nan yon fon nan Nasyonzini pou finanse misyon sa a.

Epi yo anonse sou sit ent猫n猫t Depatman d Eta a, epi nan Anbasad Ameriken an tou yo te bay 40 milyon, 40.7 milyon dola k貌m garanti pou misyon ka kontinye. [00:30:00] Sa vle di men Etazini k ap depanse plizy猫 diz猫n milyon dola nan yon lame etranje ki ann Ayiti nan yon moman kote y ap wete anplwaye ki al ede moun toupatou sou lat猫 a epi y ap sispann finansman Etazini. Epi 2 semenn pita, prezidan an ap di peyi a an sekirite ase pou 500 mil moun tounen. 脠ske sa gen oken sans pou wou? Se la Ayisyen yo ye jodi a. Ou tande odit猫 yo k ap telefone yo, ou konnen jan gen moun ki vle al Ayiti. Yo vle ale la. Yo vle rete la. Yo vle leve piti yo la. Yo vle pou yo an sekirite. Men an menm tan tou, nan ki sa w ap voye moun yo tounen la a? Ou konnen jounen jodi a, ayewop貌 nan P貌toprens lan f猫men n猫t pou yon dezy猫m fwa. E rezon an se paske FAA ent猫di avyon al la apre gang ame te tire sou avyon twa konpayi Ameriken.

Etazini kontinye ap dep貌te moun. Yo ale av猫 yo Okap, kote dlo fin kraze tout wout pou kite vil sa a epi si dlo pa kraze wout yo [00:31:00] se gang ame k ap kontwole wout sa yo.

Speaker: Mwen pa t di Widlore M茅rancourt babay, m ap tou f猫 sa kounye, Widlore se Edit猫 anch猫f yon jounal endepandan ki rele Aibo Post, ki nan P貌toprens.

Epi tou li f猫 rep貌taj pou Washington Post tanzantan. M猫si anpil pou tan ou, Widlore, epi pou tout enf貌masyon ou ban nou la a asw猫 a. Nou apresye sa anpil.

Speaker 8: M猫si.

Speaker: Jackie, pou n kontinye ak sa w t ap di a, ki mwayen legal ou w猫 pou Ayisyen ki isit yo ki gen TPS kounye a ki ka evite yo dep貌te yo oswa ralanti dep貌tasyon y ap f猫 fas av猫 l la?

Speaker 11: Bon, f貌 n sonje nan premye t猫m li an ak premye administrasyon l lan, Prezidan Trump te mete fen nan TPS. Nan pwen sa a, sa te deklannche yon pwos猫 epi avoka yo te prezante k貌m agiman se yon amnisti ki te baze sou ras. Te gen yon sitiyasyon rasis ki te an kesyon. Te gen k猫k rep貌taj ak k猫k deklarasyon [00:32:00] ekip li a te fabrike rap貌 sa yo, sou kesyon jan Ayiti te an sekirite, sa pa t neses猫 ank貌 pou yo te bay sitwayen l yo estati pwoteje, dabitid yo ak貌de peyi pwoteksyon sa a epi sitwayen peyi sa yo benefisye pwoteksyon imigrasyon tanpor猫 sa a.

Nou pale ak k猫k avoka kote yo di nou sa pa t etone yo. Yo t ap atann Prezidan Trump tapral f猫 yon aksyon sou kesyon TPS la, swa pou anile li oubyen sa nou te w猫 a, kote yo wete 6 mwa sou li. Avoka yo di nou yo pral f猫 gouv猫nman an pwos猫. Ira Kirzban, se te youn nan avoka imigrasyon ki gen pi gran renome nan peyi Etazini ki t ap menn batay sou kesyon imigrasyon Ayisyen depi nan ane 70 yo.

Li di nou pral asiyen yo. 脪ganizasyon 鈥淗aitian Bridge Alliance鈥� di y ap bay tout moun ki vle asiyen gouv猫nman Etazini an sip貌. Nou pral oblije suiv sa k pral pase se pa Ayisyen s猫lman ki nan sitiyasyon sa a, Venezwelyen yo ladan tou. Sa n ap asiste la a [00:33:00] se yon seri peyi ki nan rejyon an ki gen pi pwobl猫m sekirite ak kriz imanit猫 kote peyi Etazini bay yon val猫 moun pwoteksyon legal, pwoteksyon tanpor猫 legal nan peyi sa a.

Epi kounye administrasyon peyi nou a ap di yo, non, tout bagay anf貌m lakay yo. F貌 yo retounen.

Speaker 3: Jackie, ou te Lababad semenn pase a kote te gen yon reyinyon ak tout lid猫 nan karayib la pou pale sou sitiyasyon Ayiti a, espesyalman sou kesyon si y ap kapab f猫 eleksyon an novanm. 脠ske yo te kw猫 eleksyon ka f猫 nan peyi a si gang yo toujou ap dirije peyi a?

Speaker 11: Bon sa te enteresan, rankont sa a f猫t Lababad, paske ane pase, mwa sa a f猫 enn an, gouv猫nman peyi nan CARICOM nan, 15 ladan yo, Ayiti ladan tou. Peyi sa yo te ensiste f貌 Ayiti 貌ganize eleksyon. Yo te mete anpil presyon sou Ariel Henry, se li ki te Premye Minis l猫 sa a. E m sonje nan konferans de pr猫s la mwen t ap poze yo kesyon sa a, 猫ske se pa semans pou pwochen kriz la n ap plante la a? Yo pa menm okipe m. Epi nan demen nou w猫 sa k pase paske peyi a esploze, gang yo kow貌done yon seri atak ak lide pou dechouke gouv猫nman. Sa m vin dekouvri semenn pase a, gen plis divizyon pami gouv猫nman nan karayib la kounye a.

Manman kesyon an se si bon eleksyon, se si nenp貌t eleksyon, se si move eleksyon ta pi bon pase okenn eleksyon. Sa a se yon paw貌l Eugina Charles te di sa gen k猫k ane, manz猫 se te yon fanm vanyan nan karayib la, li te Premye minis Dominica. E sa se te pandan yon l貌t pery貌d Ayiti te nan yon l貌t sitiyasyon. Gen k猫k manm nan CARICOM jodi a ki kw猫 sa, gen k猫k l貌t ki pa kw猫 sa. Alafen se sa mwen remake, gen moun ki di f貌 nou f猫 eleksyon k猫lkeswa jan sitiyasyon an ye, men kesyon moun kontinye ap poze a se kouman?

Speaker 3: Se sa paske ou pa kab gen eleksyon san sekirite, epi misyon miltinasyonal ou t ap pale de li tal猫 a, ki la pou ede lapolis ki bouke a, retabli sekirite, f猫k pran yon l貌t frap la a mwa sa a, jan w te mansyone sa, l猫 administrasyon Trump lan frennen milyon dola sa yo ki tapral ede yo.[00:35:00]

Dimanch, youn nan ofisye Kenyen ki ap dirije f貌s miltinasyonal la p猫di lavil nan operasyon yo tap mennen kont gang nan z貌n Latibonit la. 脠ske gen oken chans pou yo ta netralize gang yo nan jou k ap vini yo, alew猫 nan mwa Novanm pou eleksyon yo?

Speaker 11: Nan mwa desanm nan, nou te gen k猫k jounalis ki te al nan yon konferans pou lapr猫s epi yo te tire sou yo.

Epi, yo met dife nan s猫l lopital ki pran swen moun ki malad grav. Semenn pase a menm anvan ensidan sa a kote yo t ap tire a, ou te gen s貌lda Kenyen nan m貌n ki sou t猫t P貌toprens yo ki t ap eseye anpeche d猫nye 10 pou san vil la vin sou kontw貌l gang. Epi f貌sdel貌d yo te gaye toupatou paske te gen atak nan 2 z貌n kle nan mitan P貌toprens la epi f貌sdel貌d yo pa t ka kenbe konpa av猫 yo.

An menm tan tou, te gen yon Konfwontasyon ak gang yo nan Latibonit. Nou pa menm gen 2500 s貌lda Kenyen nan peyi a kounye a. [00:36:00] Nan d猫nye eleksyon ki te f猫t ann Ayiti an 2016 la, nou te gen kat a senk fwa laval猫 kask猫t ble sou teritwa a epi malgre sa nou te gen vyolans politik pandan eleksyon sa yo.

Speaker: Ann pran yon l貌t ap猫l Corrine nan Fort Lauderdale.

Ou sou emisyon Haiti on the Line. Alo Corrine

Speaker 12: Alo, m猫si Pam. M猫si tout moun pou emisyon sa a. Bob, mwen panse sa enp貌tan anpil pou nou jwenn enf貌masyon nan dyaspora a. N ap soufri kounye a e se pa k貌mansman trajedi nou. Mwen panse nou te toujou anba atak. Depi an 1994, l猫 Etazini te mennen Aristide tounen ann Ayiti epi yo ban nou gwoup Nasyonzini an se sa ki te k貌manse boulv猫s yo ann Ayiti paske yo te k貌manse f貌me yon pak猫t gang nan geto tankou site sol猫y ak l貌t kote.

Gang sa yo k貌manse pran rasin ak Jean B猫tran Aristide, epi sa vin pi pal ak Joseph Martelly. Sa nou vle nan men Etazini se pou yo sispann voye gang ann Ayiti. L猫 yo va sispann f猫 sa Ayiti ap kapab omwen gen yon ti lib猫te. Epi mwen pa dak貌 ak moun k ap di li pi bon pou n ta gen move eleksyon pase pou n pa gen eleksyon ditou.

Li l猫 pou nou Ayisyen pou sispann, pou n sispann chwazi ant sa ki move ak sa ki mal. Nou bezwen eleksyon ki jis, ki bon epi ki byen 貌ganize ann Ayiti tankou tou l貌t kote. Nou dwe k貌manse panse bati yon peyi kote tout moun [00:38:00] santi yo an sekirite. Nan Afghanistan, menm moun sa yo vle rete nan peyi yo, nan Pakistan, Izray猫l, yo gen lag猫 lakay yo men malgre sa yo vle ret nan peyi pa yo.

Speaker: Karine, n ap kanpe la paske f貌 nou pran yon ti p貌z. M猫si pou tout sa ou di yo. Anvan nou pran ti p貌z la an 30 segonn, Jackie, Ki lide ki pase nan t猫t pandan w ap koute Karin? Li vin ak plizy猫 lide enp貌tan la a.

Speaker 11: Bon men sa m ap di sou diktati Duvalier a, ou te gen tonton makout yo. Mwen vle di, sa fasil pou mete tout blam nan sou do yon s猫l moun. Men jodi a f貌 n gade pwobl猫m inegalite a ann Ayiti. Se pa yon kesyon Etazini enp貌te gang yo, men f貌 nou on猫t epi f貌 n di, 猫ske sitiyasyon ann Ayiti jodi a, kouman sa kreye rasin pou gang yo? Nou ka pale de sa apre nou fin pran ti p貌z la. Men, 70 pou san nan gang yo se timoun.

Speaker: N ap kontinye sou pwen sa a apre ti p貌z la, Sa a se emisyon Haiti on the Line. [00:39:00] [00:40:00]

Sa a se emisyon Haiti on the Line nan WNYC, New York, SA国际传谋, Miami, epi nan GBH, Boston. Se yon emisyon espesyal nan twa vil ki gen plis Ayisyen nan peyi Etazini. Mwen rele Brian Lehrer. Si ou f猫k kapte emisyon sa a, n ap pase 90 minit asw猫 a pou n pale de sitiyasyon Ayiti a ak rezistans12 milyon moun ki abite nan peyi a. An menm tan tou, n ap diskite kouman lavi a ye pou moun ki kite peyi yo pou vin ch猫che yon lavi miy貌 nan peyi Etazini. Se yon bagay ki vin konplike semenn pase a l猫 Prezidan Trump anonse l ap sispann pwoteksyon TPS pou 500, 000 Ayisyen k ap viv isit ki genyen TPS.

Nou t ap pale ak Jacqueline Charles e n ap kontinye pale av猫 li, [00:41:00] li se yon jounalis Miami Herald ki deja genyen plizy猫 prim, ki f猫 rep貌taj sitou sou Karayib la. Epi n ap vini ak yon l貌t vwa nou abitye tande epi ak yon nouvo vwa, Soraya Wintersmith ki anwo nan Boston. Ou toujou la av猫 nou?

Speaker 2: Alo Brian, mwen toujou la av猫 w.

Mwen pa t ap janm kite w kon sa epi mwen gen av猫 mwen yon dam Boston ki ap ki ap ede anpil imigran Ayisyen 貌ganize lavi yo nan peyi Etazini. Se Dokt猫 Gerald Gabeau ki la a av猫 nou sou zoom. Tit ofisy猫l li se PDG immigrant family services institute. Se yon 貌ganizasyon ki isit. Manz猫 fonde 貌ganizasyon sa a pou ede imigran jwenn travay, jwenn kay pou yo rete, epi ede yo konprann sist猫m imigrasyon konplike sa a nou genyen an.

K貌m mwen te di gwoup la gen biwo li isit nan Boston, men yo ede moun ki toupatou nan peyi a epi apepr猫 60 pou san kliyant猫l yo se Ayisyen.

Speaker: Se egzakteman ak yon moun kon sa nou vle pale [00:42:00] pou moman n ap viv kounye a. Dokt猫 Gabeau, nou byen kontan akeyi w sou Haiti On The Line.

Speaker 13: M猫si pout猫t nou envite mwen. Se yon plezi pou mwen.

Speaker: Soraya, ou gen yon kesyon.

Speaker 2: Wi men gen yon kesyon. Premy猫man mwen vle di, Dokt猫 Gabeau, ou se temwayaj kouraj ak jenewozite p猫p Ayisyen an, e mwen gen anpil rekonesans anv猫 ou pout猫t ou ban nou tan ou asw猫 a. Kouman aktivite yo ap mache depi administrasyon Trump lan chanje pwoteksyon TPS la pou Ayisyen isit nan peyi Etazini?

Mwen imajine sa difisil pou wou.

Speaker 13: Wi, bagay yo difisil anpil. Epi, ou konnen, pou fanmi n ap ede yo, yo vr猫man p猫, t猫t yo chaje, yo twouble. Se pr猫ske chak jou gen yon liy moun nan biwo a epi y ap mande, sa k pral pase? Ki sa pou n f猫 kounye a? Se yon moman ki difisil pou nou kounye a antan lid猫 epi sa difisil tou pou moun nan kominote a.

Speaker 2: Pale de jan l貌d prezidan an afekte travay w ap f猫 chak jou a?

Speaker 13: Bon sa afekte nou nan tout sans, paske [00:43:00] nou travay ak fanmi, k貌m ou t ap di, pou ede yo al lek貌l pou yo kab jwenn yon pi bon dj貌b. Kounye ak貌z enkyetid yo, yo pa menm vle vin nan klas.

Nou travay ak timoun ki bezwen al lek貌l, la ank貌, l猫 w ap tande paran k ap di sa di pou m santim mwen an sekirite sitou si timoun nan te f猫t isit epi paran you gen TPS, laper猫z yo genyen pou leta pa separe yo. Menm s猫vis legal nou bay, tout kalite s猫vis legal pou fanmi.

Kounye a yo gen anpil konfizyon nan t猫t yo. Pou ki sa pou m aplike kounye a? Ki kalite pwoteksyon mwen bezwen kounye a? Sitiyasyon sa afekte travay nou tou jan. Travay nou se asire yo tout bagay ap anf貌m pou yo. Kouman pou nou f猫 sa [00:44:00] l猫 ou gen yon l貌d egzekitif chak jou, yon nouvo memo, k ap ba w diferan enf貌masyon.

Sa di anpil.

Speaker 2: Dokt猫 Gabeau, mwen konnen yo f猫k f猫 anons yo, men 猫ske konn ki kons猫y ou pral bay moun ki gen TPS pou ede jwenn yon chemen pou yo vanse epi pou yo kab jwenn p猫mi travay yo?

Speaker 13: Wi, definitivman. Nou gen plizy猫 mwa depi n ap pale av猫 yo. Depi nan pery貌d eleksyon an n ap pale ak moun ki ten TPS yo.

Epi ou konnen, n ap eseye gide yo pou yo mennen l貌t demach pou yo gen yon l貌t nivo pwoteksyon. Kw猫 m si w vle, mwen konnen l猫 n te pale ak tout moun k ap defann k貌z imigran yo, tout avoka yo, yo te di nou nou konnen atak sou TPS la ap vini e se pou sa nou te vle tout moun k貌manse reflechi sou yon l貌t kouch pwoteksyon epi nan k猫k ka se azil, nan k猫k l貌t ka se reyinifikasyon fanmi.

[00:45:00] Chak jou nou pale, nou rankontre av猫 yo, nou vin ak avoka. Se yon analiz ka pa ka. Mo kle a se ajoute yon l貌t kouch oswa yon l貌t nivo pwoteksyon ki kab ede w rete nan peyi sa a. Men tou nou re-asire yo nou pral goumen. Nou te goumen premye fwa a epi nou te genyen.

Epi nou konnen nou pral goumen ank貌 fwa sa a epi nou pral genyen. Men an menm tan tou nou vle pou moun yo gen nivo pwoteksyon sa a ak yon l貌t nivo pwoteksyon tou.

Speaker 2: Dokt猫 Cabot, pandan m ap f猫 rech猫ch pou m prepare m pou emisyon sa a asw猫 a, mwen vin reyalize l猫 moun yo rive isit, gen anpil posiblite yo temwen oswa yo viktim yon zak ki lak貌z yo soufri yon gwo ch貌k emosyon猫l ak sikolojik.

Pale de jan sa ye l猫 w ap eseye ede yon moun nan yon eta kon sa.

Speaker 13: Ohh, f貌 m di ou sa difisil anpil pou nou menm k ap bay s猫vis l猫 nou rankontre ak [00:46:00] plizy猫 fanmi chak jou pou nou koute istwa yo epi chak gen yon istwa ki lak貌z yo soufri gwo ch貌k. Yo gen istwa sou val猫 bagay yo p猫di.

Yo p猫di anpil bagay kit se ann Ayiti, kit se pandan yo te an vwayaj pou yo kab rive isit nan peyi Etazini. Anpil fwa nou devni sa yo rele viktim dezy猫m men paske l猫 n koute istwa yo epi ou re-koute yo ank貌 plizy猫 fwa, ou santi lapenn yo ak p猫t yo f猫 pou yo kab vin isit, ou pa ka epaye sa.

Se pa bagay ki menm fasil pou imajine, paran ki p猫di pitit, madanm ki p猫di mari, mari ki p猫di madanm. Pou w ap gade y ap boule tout z貌n kote w rete a. Se yon seri bagay ki trajik anpil e se pa yon bagay pou politisyen ap jwe ak sa ditou.

Speaker 2: Epi nou nan yon sitiyasyon ki inik [00:47:00] paske ou vin pw貌ch ak moun ki bezwen 猫d.

Ki sa w ta ka f猫 odit猫 nou yo konprann sa moun w ap ede yo bezwen kounye a?

Speaker 13: Pou kounye ase reflechi sou byenn猫t emosyon猫l yo, premy猫man yo deja pran yon gwo ch貌k, kounye a y ap pran yon l貌t seri move ch貌k. Pout猫t sa yo bezwen anpil sip貌 emosyon猫l, se sa k f猫 anpil fwa mwen pa kontan menm ak moun ki sou TikTok yo, y ap pase tout kalite manti sou moun yo, y ap ajoute sou ch貌k fanmi sa yo deja ap sibi.

Nou panse ep貌k sa yo se ep貌k pou nou s猫vi ak saj猫s nou nan kesyon sa n ap pataje ou rezo yo epi kouman n ap pataje li. K猫lkeswa sa nou f猫 gen yon ef猫 sou anpil moun. K貌m mwen te deja di, tout moun bezwen gen yon l貌t nivo pwoteksyon. Epi k貌m ou konnen pou jwenn bon avoka se pa bagay ki bon mache. Se sa k f猫 nou mande tout moun ki gen yon esperyans, ki kab ede oubyen ki kab ba nou sip貌 pou nou peye plis avoka pou travay pou nou. [00:48:00]

Sa a enp貌tan. Epi n ap di tout moun pou yo pwofite moman sa a pou yo aprann yon metye, pou yo kab travay, pou yo kab jwenn pi bon travay pase travay yo te gen anvan an. Se yon l貌t etap pou wou paske sa kab ede w jwenn yon travay ki ta ka dak貌 pou sponnsorize ou. Yon l貌t fwa ank貌 se anpil refleksyon paske kounye an fanmi n ap ede yo gen bezwen tout kalite sip貌 ou kab imajine, sitou si yo ta p猫di travay yo, sa se pi gwo krent moun genyen kounye a.

Men gen yon dj貌b men p猫mi travay mwen pr猫t pou fini, sa k pral pase si yo pa renouvle p猫mi travay sa a? Sa k pral pase mwen? Mwen f猫t lwe yon kote pou m rete ak fanmi mwen, kouman m pral f猫 peye l? Se pa de kesyon kon sa fanmi yo pa genyen, e mwen panse se yon moman pou nou reflechi pi plis sou kouman nou kapab ede fanmi sa yo.

Speaker 3: Okee. M猫si anpil [00:49:00] Dokt猫 Gabbo. Nou apresye konesans ou sou sij猫 sa a. Nou pral pale ank貌 ak Jacqueline Charles ki nan Miami, um, Jacqueline, gen anpil moun ki k貌manse panse f貌s ent猫nasyonal Kenya ap dirije a yo ta dwe transf貌me l an yon Misyon milit猫 Nasyonzini ki konpl猫 pou mete lap猫 nan peyi a.

Men lide sa a tou gen anpil move souvni kons猫nan l貌t ent猫vansyon ent猫nasyonal ki pa t pote bon rezilta ann Ayiti. Men an menm tan tou, 猫ske gen okenn l貌t solisyon nan pwen sa a?

Speaker 11: Ou konnen, mwen t ap analize sitiyasyon sa a jodi a epi mwen w猫 atitid moun k貌manse chanje. Apre 2021, apre yo te fin asasinen prezidan an, gen moun ki t ap di non, nou pa vle oken s貌lda ent猫nasyonal sou teritwa Ayisyen an.

Moun yo si t猫lman dezespere kounye a. Mwen f猫k sot Ayiti sa gen 2 mwa, menm moun ki pa abite P貌toprens ap viv ak krent sa a, sa k ap pase nan P貌toprens lan ka rive sou wou nenp貌t ki l猫. Sa nou w猫 ak gwoup lame sa a, yo gen menm pwobl猫m ak lapolis nasyonal Ayisyen an, yo pa gen ase moun.

Val猫 s貌lda yo genyen yo pa ase. Sa se yon peyi kote nou pa gen wout. Nou gen anpil m貌n [00:50:00]. Nou tande gen apepr猫 1000 a 3000 gang ki kache nan m貌n sou t猫t P貌toprens. Port au Prince, ou bezwen elikopt猫. Epi jodi a, gwoup s貌lda sa yo pa gen elikopt猫. Dapre estanda Nasyonzini tout misyon y ap f猫 pou mentni lap猫 dwe gen elikopt猫.

Nou gen gang k ap s猫vi ak zam milit猫 k ap tire anndan machin blende anbasad ameriken. Kouman pou w f猫 yon travay kon sa ak sa ou gen sou chann batay la kounye a?

Speaker 3: Se yon sitiyasyon [inaudible] an reyalite. Men an menm tan tou ou gen yon kons猫y prezidansy猫l tranzisyon an plas depi Ete ane pase ki f猫 konnen yo se gouv猫nman k ap gouv猫ne Ayiti kounye a.

Epi l ap di nou li kapab 貌ganize eleksyon anvan fen ane a. You nan n猫f manm li yo Laurent Saint Cyr, te nan rankont ou te al ladan Lababad semenn pase a. 脠ske kominote ent猫nasyonal la ak Ayisyen yo vr猫man konsidere kons猫y gouv猫nman tranzisyon sa a efektif?

Speaker 11: Ou gen yon Kons猫y Tranzisyon kote yo akize 3 manm pou yon eskandal podven labank [00:51:00] eskize mwen, Etazini ak l貌t moun ta renmen w猫 dispar猫t. Premye bagay la se kredibilite. 脠ske gwoup sa a gen kredibilite pou al f猫 eleksyon nan yon peyi kote yon kriz dwa k貌manse oswa li vin pi mal ak貌z eleksyon?

Se sa difikilte yo ye kounye a kons猫nan kons猫y prezidansy猫l sa a. Lorant Saint Cyr di nan reyinyon CARICOM nan, kons猫y la pare pou l f猫 eleksyon nan fen ane sa a, men m pa konnen kil猫s moun ki ka di w kounye a ki moun ki enskri pou al nan eleksyon an?

Nou tande Leslie Voltaire, prezidan kons猫y la, mwa pase a, ki di: n ap konsantre sou s猫lman sou 8 depatman rejyonal kote nou pa gen yon pwobl猫m gang. Men, kote ki gen pwobl猫m gang yo, nan P貌toprens ak latibonit, kote sa yo reprezante 60 pou san elekt猫 yo.

Speaker: Ann pran yon l貌t ap猫l.

Men Vincent nan Amherst, Mass. Vincent, ou sou emisyon Haiti On The Line. Alo.

Speaker 15: Alo. [00:52:00] Mwen pa yon avoka, men mwen gen k猫k vwazen ki janti anpil. Se yon j猫n fanmi Ayisyen. Mwen panse you nan bagay tout moun ki te fache pout猫t paw貌l yo te di sou Ayisyen nan Springfield, Ohio, kapab, anplis istwa peyi, move istwa parap貌 ak President Aristide ak koudeta 1946 la, kote lide sa yo se sij猫 ki par猫t nan yon nouvo liv.

Tout moun kab aji an bon vwazen. Ou pa bezwen yon doktora. Pa gen okenn Doktora nan lanmou ak viv ansanm. Ou kapab envite pitit vwazen Ayisyen w yo nan f猫t pitit ou, ou kab envite yo vin jwe lakay ou. Ou kab ede j猫n pitit yo aprann kondi pou yo kab al pran lisans yo. Ou kab pran moun pou travay epi byen peye yo.

Kanpe an kwa devan politisyen ki k貌manse ap depale [00:53:00].

Speaker: Vincent, m猫si anpil. Dokt猫 Gabbo 猫ske w renmen repons sa? Sa se kalite kons猫y moun ki gen bon k猫 ka bay, mwen panse se bon kons猫y yon moun ki pa Ayisyen nan Massachusetts ka bay l貌t moun ki pa Ayisyen nan Peyi Etazini.

Speaker 13: Definitivman. Nou bezwen sip貌. Nou bezwen konpasyon.

Nou bezwen renmen epi nou bezwen moun omwen konprann ki moun nou ye e kouman nou f猫 rive kote nou ye a. Nenp貌t ti j猫s, nenp貌t ti jantiy猫s ap f猫 anpil. Paske, se s猫l fason pou nou konbat sa k ap pase dey貌 a, sa ka p pase yo si t猫lman l猫d. E se pout猫t sa n ap mande tout moun pou yo montre jan youn renmen l貌t, pou yo montre konpasyon yo, pou yo montre bonte yo ak sip貌 yo.

Speaker: Mustafa in Hampton Beach, Florida. On nan emisyon Haiti on the Line. Alo, Mustafa.

Speaker 14: Bonswa. Konv猫sasyon sa a enteresan.

Speaker: M猫si. Ki sa ou ta renmen ajoute? [00:54:00]

Speaker 14: Bon sa m ta vle di w貌l prensipal mwen k貌m veterin猫 anch猫f pandan pery貌d epidemi an se pou rezon sa a ki f猫 Depatman Agrikilti USDA te voye m ale nan peyi a.

Dezan edmi mwen f猫 ap travay ann Ayiti l猫 sa a te montre mwen jan Ayisyen se bon moun yo ye, yo travay di, epi yo vle yon lavi miy貌 menm jan ak nou tout. E dapre sa m tande nan bouch l貌t moun ki rele yo, chak gen istwa pa yo. Yo gen opinyon pa yo kons猫nan sa k ap pase politikman, men si w al nan politik, se pa menm bagay ak si w al f猫 travay medsin ann Ayiti nan ep貌k mwen te la a.

An prensip mwen santi mwen gen anpil senpati pou popilasyon Ayisyen, [00:55:00] ki vini nan Peyi Etazini, e mwen santi krent se yon move bagay pou yon moun genyen, e mwen swete mwen ka f猫 yon bagay pou m ede, men an menm tan tou, gen yon solisyon nou ta renmen pou tout imigran oswa p猫p ki imigre vin nan peyi Etazini.

Si nou gen bon entansyon tout bon, m ap mande m kouman nou ka voye plizy猫 bilyon bay Ukraine epi l貌t peyi ki apepr猫 sis a 7 mil mil a distans nou, epi nou pa kab voye yon dizy猫m nan lajan sa ann Ayiti, epi se yon vwazen ki tou pre nou, kote nou kab bati faktori pou anpeche yo vin anvayi peyi Etazini.

Speaker: Mustafa, m猫si. M猫si anpil, e antan dokt猫, m猫si pou travay ou. Jackie Charles pou Ameriken, menm l猫 administrasyon Trump lan ap anile anpil lajan ki te dwe al Ayiti [00:56:00], youn nan reyalite ki wonte nan kriz sa a, nou t ap pale de sa tal猫 a, se kesyon tout zam fan fwa gang yo genyen yo se nan peyi Etazini moun achte yo pote ba yo, espesyalman nan Eta Florid,

se la yo soti, ak貌z lwa f猫b yo mete anplas yo. E mwen tande anpil fwa se politisyen ak m猫t gran biznis ann Ayiti k ap vann yo epi ki sip貌te gang sa yo. Pou ki sa politisyen ak m猫t gran biznis ap ede gang k ap detui sosyete sivil la?

Speaker 11: Bon, m ap di w zam yo se tout moun k ap vann yo.

Af猫 trafik zam nan se yon biznis li ye nan tout karayib la. Epi sa Biwo Department of Homeland Security di nou b貌 isit la, yo pa pral tcheke tout bagay moun ap esp貌te. Si yon moun av猫ti yo, y ap tcheke sa. Epi si w ap kalkile tout 猫d Etazini bay Ayiti nan ane ki pase yo, menm anvan sispansyon yo genyen kounye a, pa menm gen yon grenn eskan猫 nan peyi a, pou menm jwenn zam moun ap trafike yo.

L猫 w ap kalkile, [00:57:00] nan vil Okap paregzanp gen 8 polisye ki ta dwe ap veye moun k ap f猫 trafik dw貌g, ki chita la nan yon sol猫y cho k ap ouv猫 tout bwat alamen pou w猫 si yo kab bare moun k ap pase ak bal ak zam k ap vin ann Ayiti, l猫 w ap panse a sa, mwen panse sa fasil pou tout moun di se elit yo k ap f猫 sa.

Se tout moun. Ou gen yon sitiyasyon kote gang yo ap v貌l猫 lajan moun. Ou gen moun ki gen biznis. Y ap peye gang pou yo kab kontinye ret nan biznis. Epi apre sa ou gen politisyen ki ap s猫vi ak gang yo. Mwen dekouvri nan d猫nye eleksyon an gen yon lwa ki di depi yo akize w de yon krim, yo pa menm bezwen voye manda ba wou, depi se akize s猫lman yo akize w, ou pa kab poze kandidati w pou okenn pozisyon.

Etazini te mele anpil nan eleksyon yo epi malgre sa detay sa glise pase devan je tout moun kote yo wete sa nan lwa elektoral yo. Mwen pase nan biwo yon polisye, ki sa m w猫? Tout dosye sa yo [00:58:00] dosye kandida ki pa ta dwe nan eleksyon an si lwa sa a te egziste.

Kounye a sa nou genyen se bandi legal. Se kon sa nou rive nan pwen nou ye jodi a.

Speaker: In猫 d tan gen tan rive sou nou, Jackie Charles ki soti nan Miami Herald, m猫si pou rep貌taj ou f猫, epi m猫si pou tan ou pase av猫 nou asw猫 a. Dokt猫 Gabeau va ret av猫 nou apre p貌z la, epi nou pral pale ak manm Kongr猫 Sheila Cherfilus McCormick, yon Ayisyen Ameriken ki soti nan Eta Florid, n ap kontinye ak emisyon Haiti on the line.[00:59:00] [01:00:00]

Nou retounen, tout moun, nan emisyon Haiti on the Line, se yon emisyon espesyal GBH Boston, WNYC New York, ak WLRN Miami ap f猫, se twa vil ki gen plis Ayisyen nan peyi Etazini. Mwen rele Brian Lehrer. N ap f猫 w sonje nou ta renmen tande sa w panse ak istwa ou ta vle rakonte nou ak plan ou genyen kounye a pandan Prezidan Trump anonse jedi li pral koupe TPS pou plizy猫 mil Ayisyen yo te p猫m猫t rete isit ak貌z yon seri move sitiyasyon ann Ayiti.

Telefone 844 745 TALK nan Florid, New York, Massachusetts, oubyen nenp貌t l貌t kote w ap koute nou. 844 745 TALK. Tal猫 kon sa, youn manm Kongr猫 nan peyi Etazini ki reprezante Distri 20 nan Eta Florid ap vin pase yon moman av猫 nou, distri sa sitiye sou b貌 sid ak sou b貌 w猫s Mar a Lago, [01:01:00]. Li se dezy猫m Ayisyen ki Ameriken yo janm eli pou al nan Kongr猫.

Li pral vin la a ansanm av猫 nou. Men n ap kontinye ak Dokt猫 Gerald Gabeau, tit ofisy猫l li se PDG Immigrant Family Services Institute, ak Tim Padgett nan Miami ak Soraya Wintersmith nan Boston. Soraya, ou vle kontinye?

Speaker 2: Alo, wi Dokt猫 Gabeau, mwen ta renmen konsantre sou sa k pase nan t猫t mwen l猫 m ap panse jan Peyi Etazini se yon peyi istorikman ki gen k貌m renome pou l akeyi moun ki soti l貌t kote.

E dapre mwen, sanble w ap ede moun ki vin f猫 esperyans nan nouvo kote sa a. 脠ske w w猫 t猫t ou tankou yon moun k ap ede kenbe yon tradisyon Ameriken nan yon moman dw貌l nan istwa peyi a?

Speaker 13: Oh, definitivman, uh, nan pwen kote m ap resevwa anpil kout fil, kote moun ap di m pou m reflechi pou m konn si m pral pe bouch mwen oswa si m pral pale?

Epi mwen di tout moun, moman sa a se pa l猫 pou nou [01:02:00] ret b猫b猫, paske sa n ap f猫 a rantre nan tradisyon Ameriken an, k貌m ou di, akeyi etranje pami nou. Sitou, jan w w猫 sa, menm moun ki relijye nan Bib la, se yon nan v猫s猫 ki sot nan Bib la anpil moun konnen.

Akeyi etranje ki pami nou, ba yo manje, montre yo chemen an, e se sa n ap f猫. Pou nou nan yon pozisyon kote nou oblije repanse, si pou nou f猫 sa oubyen si pou n pa f猫 sa, mwen panse se yon bagay ki etranj pou nou paske m ap di w sa ank貌, se pou rezon sa a menm nou la.

Se sa f猫 travay sa a se yon bon travay pou moun f猫, e m pa panse nou ta dwe vire do bay p猫p nou an, bay moun ki pi vilnerab pami nou yo. Nou pa ka vire do ba moun ki pran tout ch貌k sa yo, tout difikilte sa yo pou yo kab vin la a, nou pa kab vire do ba yo.

Speaker: Kounye nou gen manm Kongr猫 a av猫 nou [01:03:00] Depite Cherfilus McCormick ki sou liy lan av猫 nou. Distrik li a sitiye, m ap di sou b貌 sid ak b貌 w猫s Mar a Lago. Tim nan Miami, ou m猫t kontinye? Manm Kongr猫 Madam Cherfilus McCormick, m猫si anpil pout猫t ou vin pran pa nan emisyon an

Speaker 3: asw猫 a.

Speaker 16: Alo, m猫si pout猫t nou resevwa mwen.

Speaker 3: Antan manm Kongr猫, ou menm ak komite Ayiti nan kongr猫 a pibliye yon deklarasyon f猫m ki kondane desizyon administrasyon Trump semenn pase a pou mete yon fen nan pwogram TPS la, pou mwatye yon milyon Ayisyen ki nan peyi Etazini ki te gen pwoteksyon pou yo pa dep貌te yo retounen Ayiti. Ou rele sa yon zak ki wonte, ki kriy猫l, epi ki brital, epi se kapab yon kondanasyon a m貌 pou Ayisyen sa yo.

Pou ki sa?

Speaker 16: Bon krit猫 ki te lak貌z pou nou menm konsidere Ayiti pou l resevwa TPS, kondisyon sa yo la toujou. O kontr猫 yo vin pi mal. Nou w猫 gang yo ap vin pi vyolan de jou an jou. Nou w猫 Ayiti toujou nan pozisyon pou anpil moun mouri grangou ladan. Epi pou byen di w, kat猫l yo kontinye gen gwo enfliyans [01:04:00] pou yo kontinye pote zam ann Ayiti epi nan tout karayib la.

Enben nan sikonstans sa yo kote y ap touye plis moun, nou f猫k pran nouv猫l, gen youn nan s貌lda Kenyen yo ki mouri, sikonstans peyi a pa chanje. Pou ki sa pou nou chanje politik? Epi l猫 nou gade avantaj moun ki resevwa TPS yo pote nan kominote nou yo, nan peyi nou an, pa gen oken rezon pou pran yon desizyon kon sa amwenske w ap eseye f猫 yon deklarasyon, ki vin yon deklarasyon kriy猫l.

Speaker 3: Se sa. Kounye a, TPS te gen pou l ekspire pou Ayisyen fevriye pwochen, an 2026, olye de sa Prezidan Trump tounen mete l pou 3 out. Kouman moun tankou w, lid猫 nan kominote Ayisyen yo planifye pou konteste desizyon sa a? Ki sa ki kab f猫t swa nan Kongr猫 a kote yo kreye pwogram sa a, oswa nan tribinal kote Ayisyen ap k貌manse reyalize yo kab dep貌te yo apati 3 out sizoka lapolis ta rete yo pou ba yo yon kontravansyon, paregzanp?

Speaker 16: Bon jiskaprezan n ap defann k貌z la nan tribinal [01:05:00] epi n ap travay ak diferan gwoup k ap defann k貌z la ki pral montre jan sikonstans yo pa chanje ki f猫 pwogram TPS la ak estansyon pwogram nan dwe ret an plas. L貌t bagay n ap f猫 se mete t猫t nou ansanm epi kontinye pale sou sij猫 a epi ekri l猫t, pou nou f猫 administrasyon konnen tout bon kouman desizyon sa a pral f猫 gwo ef猫 ekonomik sou biznis nou yo.

Majorite ayisyen ki gen TPS ki isit, gen apepr猫 500 mil Ayisyen kon sa ki gen TPS, epi dat sa a, pou voye yo ale a, pr猫ske rive sou nou, 3 out sou nou la nan mwens pase 5 mwa? 脠ske biznis yo pare pou yo pran frap sa a? Epi l猫 n ap gade sekt猫 biznis la an patikilye, sa pral plis frape biznis konstriksyon an kote nou w猫 yon gwo lavant, espesyalman moun nan Florid k ap achte kay, epi nou si t猫lman gen rate kay, nou gen rate kay ki a pri ab貌dab, pou m di w laverite, moun sa yo jwe yon w貌l enp貌tan l猫 yo pran dj貌b sa yo, l猫 se nan kategori travay nan ot猫l ak nan sant de sante yo menm se pa pale.

脠ske nou pare pou nou voye 500, 000 moun ale nan 5 mwa? 脠ske nou f貌me oken moun pou ranplase moun sa yo? Se pa nou menm s猫lman ak manm nan kominote nou yo ki dwe ap goumen [01:06:00] n ap mande biznis dep貌tasyon sa yo pral afekte yo kote yo? Konpayi konstriksyon dep貌tasyon sa yo pral afekte yo kote yo?

Konpayi konstriksyon yo, lopital yo? Kote gwoup envestisman prive dep貌tasyon sa yo pral afekte yo? Yo tout dwe met k貌 yo dey貌 pou yo antre nan batay la av猫 nou pou yo ka konprann gwo ef猫 ekonomi nou pral f猫 fas av猫 l la nan senk mwa.

Speaker: Depite, ou konnen, Prezidan Trump sispann TPS mwa sa pou plizy猫 sant猫n Venezwelyen, mwen s猫ten ou konn sa.

Epi Administrasyon Trump lan f猫 konnen estati pwoteksyon tanpor猫 a dwe retounen vin yon bagay tanpor猫. Dapre sa li di, se pa responsablite peyi Etazini pou yo bay tout moun tout peyi ki nan move kondisyon yon kote pou yo rete. Ki sa ou menm k貌m Depite ta di nan paw貌l sa a?

Speaker 16: Mwen dak貌 av猫 a san pou san. Men, se responsablite pa nou l猫 sekirite nasyonal nou an danje pou nou diminye k猫k nan sikonstans sa yo epi kenbe moun sa yo isit olye nou voye yo tounen pou al agrave sitiyasyon [01:07:00] vyolans ki deja nan kote yo prale a. Paske sa ap lak貌z yo tounen sou fonty猫 nou yo ank貌,

epi sa poze yon gwo pwobl猫m sekirite nasyonal pou nou. Si w ap suiv sitiyasyon an, sa k ap pase an Ayiti yo. Se pa Ayisyen s猫lman ak volans ki f猫t ann Ayiti s猫lman. Se kat猫l yo. Se kat猫l yo ki la pye kou pye av猫 nou ki lak貌z enstabilite sa a ki lak貌z enstabilite politik sa a. Ki moun ou panse鈥� si nou met k貌 nou sou kote, epi nou voye tout mou tounen lakay yo, nan ki sa n ap voye yo tounen?

Vyolans lan ap vin pi mal toujou. Ou pral gen plis moun k ap vin sou fwonty猫 nou yo epi sitiyasyon an pral vin pi konplike sou fonty猫 nou yo. Si nou pral pran鈥� si nou serye sou kesyon konbat kat猫l yo, f貌 nou serye nan kesyon kontwole zam ki soti nan peyi Etazini ki pral tonbe nan men gang Ayisyen ki ap kolabore ak kat猫l yo. F貌 n mete yon fen nan sa.

Se pa yon kesyon jenewozite epi ede lez貌t s猫lman. Nou gen enter猫 pou nou asire Ayisyen ki gen TPS yo rete la a jiskaske nou kab f猫 Ayiti vin estab. Nou deja f猫 gran pa pou nou reyalize sa. [01:08:00] Malerezman, misyon nou te k貌manse a pa t gen ase finansman nan men alye nou yo ki pa t mete ase lajan pou reyalize misyon an.

Epi, f貌 nou analize sitiyasyon sa yon l貌t jan. Mwen panse nou pral oblije panse pet猫t voye yon gwoup milit猫 al ann Ayiti pou al pran k猫k nan lid猫 gang yo. Se pa ta yon atak nan tout peyi a, men f貌 nou ogmante aksyon nou pou nou asire sitiyasyon an pa gaye nan tout karayib la ki nan pa p貌t nou la a.

Speaker 3: Depite, ou se youn nan moun ki ede kreye lwa sa a ki kons猫ne Ayiti, lwa ki pote non angle 鈥淗aiti Criminal Collusion Transparency Act鈥�, ki bay peyi Etazini plis pouvwa oubyen ki ta bay Etazini plis f貌s pou aji kont elit politik ak elit biznis yo akize k貌m moun ki finanse gang ann Ayiti. Nan opinyon pa w pou ki sa ou panse lwa sa enp貌tan anpil?

Epi nan ki pwen lwa sa a ye kounye a?

Speaker 16: Bon pou kounye a, n ap travay sou li toujou. Nou swete y ap pran pwoj猫 lwa a pou n ka vanse av猫 l. Mwen panse tou de pati politik yo rekon猫t enp貌tans li. Nou reyalize anpil enstabilite k ap pase ann Ayiti [01:09:00] se Ayisyen Ameriken k ap finanse yo oswa moun ki gen biznis y ap mennen nan peyi Etazini.

Epi jan m te deja mansyone sa, se yon bagay ki kons猫ne nou anpil paske yon peyi ki pa estab se yon op貌tinite pou nenp貌t l貌t gouv猫nman antre nan peyi a, nenp貌t l貌t antite etranje. Nou w猫 sa ak asasina prezidan an, n ap poze t猫t nou kesyon ki moun ki f猫 sa? Nou te menm tande rim猫 se te moun ki te soti Kolonbi oswa Venezwela.

Gen anpil rim猫 epi gen anpil nesesite pou nou asire rejyon an estab. D猫nye fwa nou te f猫 konv猫sasyon sa a, tou de kan yo te konprann sa. N ap kontinye suiv sitiyasyon an epi nou pral asire nou gen enf貌masyon sou pwoj猫 lwa nou vote a. Kounye a nou pral ajoute sou li, nou gen rap貌 sa a kounye a epi nou gen k猫k egzijans nou mete an plas. Nou gen plis kondisyon pou nou pousiv moun lajistis nan pwoj猫 lwa a. F貌 nou pran lwa sa a pi o serye. Pwochen etap la se asire nou arete moun yo gen manda arestasyon pou yo. Nou gen moun ann Ayiti kounye a ki mele nan gang sa yo k ap teworize popilasyon an, k ap destabilize rejyon an, epi yo gen manda arestasyon pou yo isit [01:10:00] nan peyi Etazini.

Speaker: F貌 nou aji

Speaker 16: yon jan ki pi agresif.

Speaker: Depite, nou gen yon odit猫 nan Sid Miami ki sou liy lan mwen panse ki vle pale de menm sij猫 a ap pale a. Roland nan Sid Miami, ou nan emisyon Haiti on the line. Alo. M猫si pou ap猫l ou.

Speaker 17: Alo. Mwen te vle di, y ap depanse anpil resous toupatou sou lat猫 a ap kouri d猫y猫 Ayisyen.

Ou gen Bahamas, Repiblik Dominik猫n, Etazini, Kanada, Lafrans, tout peyi sa yo. Yo chak ap depanse yon pak猫t k貌b pou yo f猫 sa s猫lman. Pet猫t gen yon ti klate nan sa Trump ap sijere a ak yon ti konpasyon ladan. OK. Ayisyen pa bezwen yo klase yo oken kote. Si w vle ede yo toutbon, ou gen Gwantanamo, Kiba, ou gen Guantanamo, Cuba. Ou gen baz milit猫 P貌toriko, ak la [01:11:00] nan Sid Florid, antrene 5 mil 1o mil Ayisyen pou y al def猫 sa k ap f猫t nan peyi a paske se yo ki lak貌z sa ansanm ak l貌t peyi etranje.

Men si w vle ede yo, ede yo ak diyite. Pa wete diyite yo. Antrene yo, voye yo tounen, pou yo ka al netwaye teren an pou 500, 000 kab tounen. Epi, tout moun gen dwa retounen legalman si yo chwazi f猫 sa, si yo kalifye. Se pa tout moun ki vle kite peyi yo.

Majorite moun vle rete nan peyi yo si yo kab sove t猫t yo anba move zak epi pitit yo kab al lek貌l epi yo kab pwospere nan peyi yo. K貌m mwen t ap di, kapab gen yon ti limy猫 nan sitiyasyon sa a. Se vre nou tout bezwen retounen lakay men ede nou [01:12:00] etabli sekirite l貌tb貌 a.

Kon sa nou ka tounen si nou deside tounen.

Speaker: Roland, m猫si. Depite ki sa ki pase nan t猫t pandan w ap kote Roland?

Speaker 16: Bon, mwen panse se yon l貌t fason pou w猫 bagay yo, men se yon bagay ki diferan si n ap pale de voye moun tounen epi yo deja gen yon kote pou yo ale. Nou pa gen okenn kote pou nou mete 500 000 moun ki pral Ayiti. E jan mwen te deja mansyone sa, si ou evalye avantaj sa gen pou ekonomi nou kounye a. Pa gen okenn rezon pou nou f猫 demach sa a al pi rapid.

Nou menm di se yon demach nou kab ralanti. Ok, nan l猫 sa a, nan dat sa a, l猫 nou ka f猫 k猫k preparasyon, prepare pou yo, men nou kab prepare biznis pa nou yo tou. Nou pa ka bliye val猫 sa yo kontribiye nou mache nou an. E se sa n ap ch猫che. Yon antant. Pesonn pa p diskite sou af猫 tanpor猫 a.

Nou pa p ch猫che anyen p猫manan tou, malgre nou bezwen kreye mwayen pou moun vin gen sitway猫nte yo. S猫l sa n ap di, pa gen rezon pou n ap aji yon jan agresif, ap pouse moun mete yo dey貌 nan peyi a pandan [01:13:00] pou byen di w franchman, biznis yo pa pare pou sa.

Speaker 3: Depite, yon d猫nye kesyon sou menm sij猫 sa a, si n kapab, 9 manm kons猫y prezidansy猫l tranzisyon an ki swadizan ap dirije Ayiti kounye a mansyone anpil fwa jan yo vle f猫 dyaspora Ayisyen ki isit la pran pa plis nan politik ak devlopman ekonomik ann Ayiti.

Ki w貌l kle ou ta renmen w猫 ayisyen ki sot nan peyi etranje yo jwe kounye a nan yon peyi istorikman ki pa janm ouv猫 p貌t pou dyaspora a?

Speaker 16: Bon, dyaspora a kapab ede ak devlopman ekonomik epi kreye op貌tinite epi mentni devlopman peyi a. Nou gen yon pwoj猫 lwa tou ki pote non Toussaint Louverture, ki pale de envesti yon bon val猫 lajan pandan plizy猫 ane ann Ayiti.

Nou kapab gen plis envestisman, epi nou kapab retounen moun ki kite Ayiti yo. Nou gen k猫k jou n ap suiv jan anpil moun ki gen bon jan konesans ap kite Ayiti pou yo in nan peyi Etazini. Si n ap envesti pou n kreye kom猫s [01:14:00] pou n kreye k猫k biznis, yo kab ale ann Ayiti epi rem猫t Ayiti konesans yo, ent猫lijans yo, ak ladr猫s yo, pou nou kab bati peyi a, sitou pou sa ki Ameriken, sa ki Ameriken ak Ayisyen, oswa ki se premye jenerasyon ki vle bay kontribisyon pa yo.

Gen anpil konte nou kab mete yo, men nou pa ka f猫 anyen san sekirite. San sekirite sa n ap di an se yon fantezi.

Speaker: Depite dirijan, Phyllis McCormick, m猫si anpil pou tan ou pase av猫 nou asw猫 a. Nou apresye sa anpil.

Speaker 16: M猫si.

Speaker: Michelle nan Brooklyn. Ou nan emisyon Haiti on the Line.

Alo, Michelle.

Speaker 18: Alo, Brian. Jen貌m ki te pale anvan m nan pale egzakteman de sa mwen t ap panse a, l猫 l pale ak Depite a sou kesyon si nou konprann manman sa ki lak貌z pwobl猫m sa a ann Ayiti k貌manse ak trafik dw貌g la. [01:15:00] sa te k貌manse sou Divalye ak Baby Doc sa vin pi mal sou Aristid epi apre tranblemannt猫 a l猫 yo fin eli Michel Martelly, bagay yo deb貌de.

Etazini okouran sitiyasyon sa a. Pou ki sa y ap ensiste pou yo f猫 elksyon, pou yo elimine nenp貌t moun ki vle f猫 Ayiti vanse pi devan, si se pou konbat trafik dw貌g k ap f猫t ann Ayiti a? Se sous pwobl猫m nan, kesyon trafik dw貌g la, kat猫l yo, se yo ki sous tout pwobl猫m sa yo. Se yo k ap peye elit Ayisyen an pou yo apiye sa k ap pase la a, trafik zam nan, mwen te anba a sa gen k猫k ane, e m ka di w sa gen moun, menm gen l貌t peyi nan z貌n nan ki mele nan af猫 trafik dw貌g la, yo vin ak [01:16:00] bato ki kouri vit pou yo f猫 echanj, yo pote dw貌g bay Ayisyen yo epi ayisyen yo ba yo zam.

Si trafik sa a pa sispann, kesyon pou Ayiti vin gen sekirite a pap janm rive. E nou tout konnen depi gen krim yon kote, sa pa janm nan avantaj kote krim nan a f猫t la.

Speaker 2: Michelle, ki sa Etazini ta dwe f猫 oubyen 猫ske Etazini ta dwe f猫 anyen pou rezoud pwobl猫m nan?

Speaker 18: Bon, yon bagay ki senp, senp, senp. Zam yo ap pase nan G貌lf Meksik la se pa sa? Bato k ap pote yo a. Majorite zam yo ap soti an Repiblik Dominik猫n oswa yo soti Florid. Se pa yon z貌n ki laj pase sa pou kontwole.

Pou asire trafik la sispann. Sa se paske anpil moun [01:17:00] k ap benefisye de trafik la, ki moun ki gen t猫t yo anplas ki ta pran Michelle Mately, yon chant猫 ki pa gen okenn esperyans nan politik, epi f猫 mannig猫t yo nan yon eleksyon ki t ap byen mache epi f貌se Ayisyen asepte li k貌m prezidan eli l猫 tout moun te konnen li nan trafik dw貌g.

E se gouv猫nman Ameriken an ki te f貌se Ayisyen asepte sa. Kounye a Ameriken yo denonse li, yo mete non li sou yon lis, men li la ap monte desann. Yo pa arete li. Ni li menm ni tout l貌t oligat moun konn ki nan trafik dw貌g.

Speaker: Michel, m猫si anpil pou ap猫l ou.

Tim, antan edit猫 emisyon America pou SA国际传谋, li mete yon pak猫t peyi nan koze a ak trafik k ap f猫t nan tou de direksyon. Zam ki soti nan peyi Etazini. Dw貌g k ap soti l貌tb貌 a.

Speaker 3: Se sa. Epi yon l貌t bagay [01:18:00] nou pa t rive gen chans mande Depite, Sheriff Liz McCormick se sa yo rele 鈥淗aiti criminal鈥� la eskize mwen 鈥淗aiti criminal鈥� se sa yo rele ann angle 鈥渃atch act鈥� la, se yon lwa ki ta aplike non s猫lman pou Ayiti men pou tout Karayib la pou sispann trafik zam.

Se yon pwobl猫m ki nan tout rejyon an. Se pa yon pwobl猫m ki nan Eta Florid s猫lman ak Ayiti s猫lman.

Speaker: Nou va kontinye tal猫 kon sa ak d猫nye 10 minit emisyon an 鈥淗aiti on the line鈥�. Yon l貌t fwa ank貌, odit猫 Ayisyen ak odit猫 Ayisyen Ameriken n ap envite nou telefone nan emisyon an. Ki sa medya a, ki sa r猫s piblik Ameriken an dwe konnen sou sa k ap pase ann Ayiti?

Ki solisyon Etazini ta dwe genyen? Si l ta dwe genyen youn, epi sa w panse de desizyon Prezidan Trump f猫k anonse pou sispann TPS la? Rakonte nou istwa ou, ban nou opinyon ou ak lide ou, 844 745 TALK, n ap kontinye.[01:19:00] [01:20:00]

Nou byen kontan ou rejwenn nou nan d猫nye pati emisyon 鈥淗aiti on the Line鈥� nan, se yon pwogram espesyal ki f猫t nan twa vil nan estasyon radyo sa yo GBH Boston, WNYC New York, epi WLRN Miami. Gen de twa minit ki rete s猫lman nan emisyon an. Yo la toujou av猫 mwen, Soraya Wintersmith nan GBH, ak Tim Padgett nan WLRN Miami, edit猫 pwogram America, ak貌z travay li nan 貌ganizasyon 鈥淚mmigrant Family Services Institute鈥�, nou genyen l toujou av猫 nou Dokt猫 Gerald Gabeau, li byen dak貌 pou l rete av猫 nou. Ann pran pwochen ap猫l nou pou Dokt猫 Gabeau, DuVau nan Long Island. Ou sou emisyon 鈥淗aiti on the Line鈥�. Alo, DuVau.

Speaker 19: M猫si pout猫t nou asepte ap猫l mwen. M猫si, Depite, pou jan Ayiti ak p猫p Ayisyen an kons猫ne ou. Mwen dak貌 ak [01:21:00] d猫nye moun ki te telefone a sou lide Ayiti antan yon kote ki mele nan af猫 trafik dw貌g la epi ak moun ki Miami ki te telefone a. Men s猫l bagay nou pa mansyone ase se w貌l Repiblik Dominik猫n jwe nan sa k ap pase ann Ayiti a.

Yo se pi move l猫nmi nou pout猫t k猫k bagay ki deja pase antre nou. Jan peyi Etazini ap trete Dominikani parap貌 a Ayiti se yon bagay ki chokan epi ki l猫d anpil. Repiblik Dominik猫n se b貌 il la ki pi swa a. Yo f猫 sa yo vle, yo jwen sa yo vle siman.

Men Ayiti pa f猫 tout sa yo vle l f猫 jan yo vle a. [01:22:00] Pout猫t sa f貌 yo kraze moral li. Moral p猫p Ayisyen an, yo gen tout bagay sa yo, yo bay Ayisyen move non, tout move zak sa yo kont Ayisyen se pou kraze moral yo pou yo sispann ka goumen kon sa, pet猫t, byen fasil, yo va f猫 tou de nasyon yo f猫 youn epi yo ka pran sa nenp貌t sa yo bezwen.

Se sa. Oh wi. Se sa menm. Wi.

Speaker: F猫 toulede. M ap kite sa la pou kounye a. Pou moun ki pa konnen, Il Ispanyola divize an 2 peyi Repiblik Dominik猫n ak Ayiti. Epi Tim, pou ou menm k貌m edit emisyon America a nan SA国际传谋, ki val猫 fwa ou tande kesyon sa a? Kesyon f猫 2 peyi yo f猫 youn nan ak kesyon jan Etazini trete Dominikani byen konparativman ak jan yo trete Ayiti.

Speaker 3: F貌 nou sonje nan istwa lontan lontan nan k貌mansman 19猫m sy猫k la, l猫 Repiblik Dominik猫n te f猫 pati Ayiti [01:23:00] Se yon kesyon ki ale vini men nan 20猫m sy猫k la epi kounye a nan 21猫m sy猫k la, ann di, Ayiti viktim agresyon imigrasyon nan men Dominiken, epi f貌 w al nan ep貌k diktati Trujillo an Repiblik Dominik猫n kote peyi a te f猫 anpil Ayisyen abi anndan Repiblik Dominik猫n.

Se yon relasyon ki toujou sou tansyon. Epi mwen pa w猫 okenn posibilite pou 2 peyi yo ta f猫 yon s猫l. Kounye a mwen panse f貌 ta gen yon pi bon konpreyansyon, sou fwonty猫 yo, pet猫t jan Repiblik Dominik猫n kab ab貌de imigran Ayisyen pi byen e pet猫t yon fason ki pi imen. [01:24:00]

Speaker: Suraiya, Ou gen d猫nye kesyon an pou Dokt猫 Gabeau.

Speaker 2: Dr. Gabeau, m猫si anpil pout猫t ou rete la av猫 nou. N ap viv yon moman kote anpil moun santi gouv猫nman an tw貌p pou yo, nouv猫l yo tw貌p pou yo, ekonomi an tw貌p pou yo, e mwen panse ou nan yon pozisyon ki inik paske w ap travay di chak jou pou konbat yon gwo gwo pwobl猫m.

Ki sa ou f猫 pou bay t猫t ou epi pou bay l貌t moun ki kote w ankourajman?

Speaker 13: Pou byen di w, premy猫man, mwen oblije ankouraje t猫t mwen chak jou, f貌 m raple t猫t mwen mwen mele nan bagay sa a se pa paske se yon dj貌b m ap f猫. M ap f猫 travay sa a paske se sa mwen te la pou m f猫. Pout猫t sa, chak jou, apre fin di t猫t mwen tout bagay pral anf貌m, k猫lkeswa jan sa ye, mwen jwenn kouraj mwen bezwen pou m al kote l貌t yo pou m raple yo 鈥淲i鈥� tout bagay pral anf貌m. S猫l sa nou gen pou n f猫 se kontinye travay [01:25:00] epi kontinye f猫 sa nou la pou n f猫 a paske mwen toujou di tou moun nan fen jounen an, l猫 w al nan kabann ou, kesyon an se ki sa ou regle pandan jounen an?

Konbyen moun ou bay espwa? Konbyen moun ou gide? Konbyen moun ou ede? Paske nan fen jounen an, se pi gran satisfaksyon ou kab genyen l猫 w konnen ou f猫 tout sa ou kapab pou w ede yon l貌t moun. Mwen panse se sa lavi a mande nou f猫. E se sa nou pral f猫. Nou pral kontinye ankouraje l貌t pou yo pa dekouraje. Pou yo pa lage sa, men pou yo kontinye f猫 sa ki dwat, kontinye ede l貌t epi ba yo espwa pou yon demen miy貌.

Speaker: Dokt猫 Gabeau, m猫si anpil pou b猫l paw貌l sa yo pou emisyon sa ki pr猫ske fini an epi pou tan ou pase av猫 nou asw猫 a.

Um, Tim, 猫ske m kab ajoute yon ti bagay la nan d猫nye segonn nou rete yo? Ou konnen youn nan bagay ki nan nouv猫l la nan peyi sa a se Administrasyon Trump lan [01:26:00] k ap eseye f猫men majorite pwogram nan USAID yo, ki bay moun manje ak swen medikal nan anpil peyi. 脠ske w konnen si sa pral touche Ayiti?

Speaker 3: Oh wi. Gen tout yon seri pwoj猫 USAID mele ladan yo, anpil ladan yo ki gen rap貌 ak ede timoun piti ak ti j猫njan ak ti jennfi jwenn mwayen pou amelyore lavi yo pou yo pa al antre nan gang. Jacqueline Charles te mansyone sa nan emisyon an tal猫 a, plis pase mwatye nan gang Ayiti yo kounye a se timoun ki min猫.

E mwen panse youn nan bagay nou dwe konsantre sou li kounye a se kouman nou kab k貌manse pran pa nan pwogram, plis pwogram ann Ayiti ki kab ede timoun, kit se foutb貌l, mizik, k猫lkeswa pwogram nan.

Speaker: Eben n ap fini ak kesyon sa. M猫si tout mou, pout猫t nou t ap kote 鈥淗aiti on the Line鈥�. Mwen se [01:27:00] Brian Lehrer nan New York.

M ap di ko-animat猫 mwen yo Tim Padgett ki nan SA国际传谋 nan Miami yon gwo m猫si ansanm ka Soraya Wintersmith ki nan GBH nan Boston. M猫si, Tim. M猫si, Soraya. Ou f猫 yon b猫l travay. M猫si, Brian. Hey,

Speaker 2: m猫si.

Speaker: Epi n ap di, a tout moun ki d猫y猫 s猫n nan ki ede reyalize emisyon sa m猫si tou. Lee Hill, Megan Ryan, Katie Munoz, Aidan Connolly, Jason Isaac, Peter Murs, Gary Mott, Emily Balk, Sarah Sigro, Giselle Reed, Zach Goddard Cohen, ak yon ekip l貌t moun, patikily猫man paten猫 yo PRX's The World.

Pral gen yon tradiksyon emisyon asw猫 a an Krey貌l nan jou k ap vini yo. Ou kapab tcheke sa oubyen koute emisyon an ann Angle l猫 w al sou WNYC. org. epi nou pral fini ak chante Bello se yon chant猫 Ayisyen, yo dekri misye k貌m Anbasad猫 mizik pou Ayiti nan lemonn.

Chante a rele Wozo. M猫si epi b貌n nuit.[01:28:00]

Resous ak lyen ki gen rap貌:

, sou ant猫n GBH News nan Boston. Pandan plis pase 10 an, Dokt猫 Geralde Gabeau ap travay san rete pou ede Refijye Ayisyen jwenn pwoteksyon ak yon nouvo vi nan Boston. Men gen yon Ayisyen li pa gen chans ede vwayaje 鈥� se pi gran s猫 li, Guerda Previlon. Previlon rete ann Ayiti kote li menm tou l ap ede Ayisyen ki gen pwobl猫m.

Kochon Krey貌l la: Pi gwo bagay Ayiti p猫di, yon emisyon SA国际传谋 nan Miami, kote yo rakonte istwa yon b猫t ki gen rezistans epi ki enp貌tan nan lavi ayisyen pou plizy猫 jenerasyon. B猫t sa ki te yon b猫t natif natal, se te yon resous enp貌tan pou kiltivat猫. Men, an 1980 te gen yon maladi chabon ki f猫 USAID ak gouv猫nman Ayisyen an touye tout kochon krey貌l yo. Desizyon drastik sa a te frape peyi a anpil sou plan ekonomik, yon peyi ki te deja ap mal mennen. Dokiman sa a esplore kouman masak tout kochon yo f猫 sitiyasyon ekonomik Ayiti a degrengole pandan y ap egzaminen degradasyon sitiyasyon politik ak sitiyasyon sosyal la. Y ap f猫 ent猫vyou ak kiltivat猫, ekonomis, edikat猫, epi y ap f猫 analiz politik, fim nan ap antre nan Istwa d Ayiti ak politik pou esplike gwo ef猫 ev猫nman sa a.

鈥榊on diktati endiferans鈥�: Se yon p猫 Ayisyen ki endiye pou jan yo trete imigran, depi nan estidyo SA国际传谋 nan Miami, emisyon sa a ap esplike enkyetid yon lid猫 relijye nan Little Haiti nan Miami, ki gen enkyetid ak ef猫 politik Prezidan Trump yo pral f猫 sou kongregasyon l lan.